• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Duyuru!..

    20. Sayımız yayımlanmıştır.

    21. Sayımız için araştırmacıların değerli çalışmalarını bekleriz.

    Dergimiz Uluslararası önde gelen indekslerden olan EBSCO tarafından artık taranmaktadır. 

    Dergimiz önde gelen indekslerden European Reference Index For Humanities and Social Sciences (ERIHPLUS) tarafından artık taranmaktadır.

    Dergimiz ULAKBİM SOSYAL BİLİMLER VERİTABANI tarafından 2013 yılı sayılarımızdan itibaren taranmaya başlamıştır. 

    Dergimiz alanın önde gelen indeksleri arasında bulunan Modern Language Association (MLA) tarafından taranmaya başlamıştır.

    Dergimiz önde gelen indekslerden Directory of Research Journal Indexing (DRJI) tarafından artık taranmaktadır.

    Dergimiz Academic Resource Index kataloğu tarafından da taranmaya başlanmıştır. 

    Dergimiz 15. sayısından itibaren uluslararası hakemli bir dergidir. 

    ÖZEL SAYILAR: 11 ve 12. sayılarımız "Prof. Dr. Orhan Bilgin Armağan Sayıları" olarak  yayımlanmıştır. Bu sayılar Doç. Dr. Üzeyir Aslan ve Dr. Ümran Ay editörlüğünde hazırlanmıştır. Kendilerine dergimiz adına teşekkür ederiz.

    10. sayımız "Prof. Dr. Âmil Çelebioğlu Hatıra Sayısı" olarak yayımlanmıştır. Bu sayı Prof. Dr. Nihat Öztoprak ve Prof. Dr. Sebahat Deniz editörlüğünde hazırlanmıştır. Kendilerine dergimiz adına teşekkür ederiz.

     

     

     


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 7
    Bugün Toplam : 365
    Genel Toplam : 203562

Osmanlı Edebî Metinlerinden Hareketle, Tasavvuf Nazariyesinin Temelini Oluşturan Bir Hadisten Mitoslara Uzanan Bir Yolculuk: ‘Tanrı, İnsanı Kendi Sûretinde Yarattı?
(A Journey From The Hadith Referring to The Utterance “Allah Has Created Adam In The Image of His Own”, Which Constitutes The Basis of Islamic Sufism Theory, to Myths With Reference to Ottoman Literary Texts )

Yazar : Ayşe YILDIZ    
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : 20
Sayfa : 333-344


Özet
Klasik Türk Şiirini besleyen kaynaklar söz konusu olduğunda öncelikle Kur’an, hadis ve tefsir gibi İslami kaynaklardan; ardından tasavvuf, peygamber ve evliyaların hayatları etrafında oluşmuş hikâyeler ile Fars mitolojisi ve yerli malzemeden bahsedilir. Elbette tüm bu zikredilen kaynaklar klasik Türk şiirini derinden etkilemiş önemli kültürel unsurlar olup etkileri edebî metinlerde dolayımsız bir şekilde takip edilebilir. Tasavvufun kökenleri ve etkilendiği kaynaklar hakkında tartışmalar hâlen sürse de Osmanlı edebiyatı üzerinde tasavvufun önemli bir etkisi vardır. Bu etki, sadece mistik bir duyuşu hayat tarzı hâline getirme çabasının coşkunluğunda ve bu hayat tarzını öğütleyen metinlerde değil, beşeri bir aşk ve sevgili anlayışını dile getirdiği açık olan metinlerde de estetik bir tavır olarak izlenebilir. Bu sebeple, tasavvufun Osmanlı edebiyatına etkisi, propagandacı bir anlayışla kaleme alınan tasavvufi metinlerle sınırlı görülmemelidir. Yaratılmışların en şereflisi olduğuna vurgu yaparak insanı yücelten tasavvufun tecelli fikrinin dayanakları arasında “Allah, Âdemi kendi suretinde yarattı” hadisi yer alır. Söz konusu hadis, teologlar arasında da tartışmalara sebep olmuş ve sahihliği sorgulanmıştır. Hadisin hadis usullerine göre değerlendirilmesi bu çalışmanın kapsamı dışındadır. Bu çalışmada, tartışmanın temelini oluşturan “tanrının insanı kendi suretinde yaratması” fikrinin Ortadoğu mitolojilerindeki yaratılış mitosları ile olan benzerliklerine ve mistik anlayışlardaki mitolojik etkiye dikkat çekmek amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler
Osmanlı edebiyatı, yaratılış mitosları, tasavvuf, "Tanrı insanı kendi suretinde yarattı”.

Abstract
When sources to breed classical Turkish poetry are considered, Islamic sources such as the Kor’an (Qur’an), hadiths and hermeneutic texts are the first to mention, which are followed by Sufism, the prophet Mohammad and the lives of the evliya (saints), Persian mythology and domestic materials. Undoubtedly, all of the above mentioned sources are prominent cultural components that have deeply influenced classical Turkish poetry and their influences can directly be traced in literary texts. Islamic Sufism has a great influence on Ottoman literature although there have been arguments about the origins of Islamic Sufism and the inspiring sources. This influence can be traced not only in the texts which celebrate the joy of endeavours to make a mystical feeling a lifestyle and advise such a lifestyle, but also in those which human love and the beloved are explicitly mentioned from an aesthetical viewpoint. Therefore, the effect of Islamic Sufism on Ottoman literature should not be considered restricted to Sufi texts that have been written with a propagandist approach. The hadith referring to the utterance “Allah has created Adam in the image of His own” is one of the foundations of the idea of fate in Islamic Sufism, glorifying humanity with an emphasis that man is the most honourable creature. This hadith has led to arguments among theologists and they have questioned the reality of the hadith. The study does not cover the assessment of the hadith in view of hadith studies. In this paper, it is attempted to point out the similarities between the idea of “Allah has created Adam in the image of His own”, which is the core of the argument, and myths of creation in the Middle Eastern myths and the mythological influence on mystical understandings.

Keywords
Ottoman Literature, myths of creation, Islamic Sufism, the hadith referring to the utterance “Allah

Adres :İmrahor Mahallesi, Doğancılar Cad., Nu. 81 Üsküdar/İstanbul
Telefon :0216 342 62 02 Faks :
Eposta :info@devdergisi.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri