• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Duyuru!..

     

    Kıymetli yazarlarımız;

    28. sayımız yayımlanmıştır. 

    Göstediğiniz ilgiye teşekkür eder, çalışmalarınızda başarılar dileriz.

    Dergimiz Uluslararası önde gelen indekslerden olan EBSCO tarafından artık taranmaktadır. 

    Dergimiz önde gelen indekslerden European Reference Index For Humanities and Social Sciences (ERIHPLUS) tarafından artık taranmaktadır.

    Dergimiz ULAKBİM SOSYAL BİLİMLER VERİTABANI tarafından 2013 yılı sayılarımızdan itibaren taranmaya başlamıştır. 

    Dergimiz alanın önde gelen indeksleri arasında bulunan Modern Language Association (MLA) tarafından taranmaya başlamıştır.

    Dergimiz önde gelen indekslerden Directory of Research Journal Indexing (DRJI) tarafından artık taranmaktadır.

    Dergimiz Academic Resource Index kataloğu tarafından da taranmaya başlanmıştır. 

    Dergimiz 15. sayısından itibaren uluslararası hakemli bir dergidir. 

     

     


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 47
    Bugün Toplam : 13
    Genel Toplam : 587707

“Zanbak” ve Klasik Türk Şiirindeki İzleri
(“Lilium” and Its Traces in Classical Turkish Poetry )

Yazar : Hiclal Demir    
Türü :
Baskı Yılı : 2021
Sayı : 27
Sayfa : 127-157


Özet
Zanbak (lilium); kadim medeniyetlerde, mitolojide ve dinî mitlerde simgesel anlamlar kazanmış, zarif ve güzel kokulu bir çiçektir. Zaman içinde masumiyet, iffet ve saflığın simgesi olmuş; Madonna zanbağı da denen ak zanbak Hz. Meryem’le özdeşleştirilmiştir. Dinî resimlerde ve tasvirlerde kullanılan zanbak Batı’da “hanedanların çiçeği” olarak da anılır. Zanbak, uzun boyu ve bembeyaz çiçekleri ile Türk bahçelerinde de özel bir yer edinmiştir. Estetik görüntüsü, tabiatı en ince ayrıntısına kadar gözlemleyen Klasik Türk edebiyatı şairlerine ilham kaynağı olmuştur. Klasik Türk şiirinde zanbağın izinin sürüldüğü bu çalışma için farklı yüzyıllarda eser vermiş pek çok şairin Dîvân’ı taranmıştır. Tespit edilen beyitlerde zanbağın sevgilinin burnuna ve parmaklarına teşbih edildiği görülmüştür. Ancak burun ve parmaklar âşığı cezbeden öncelikli uzuvlar olmadığından bu teşbih süreklilik arz etmez. Estetik görünümüyle şairlere başka imge kapıları da açan zanbak, uzun boyu ve ortasındaki sarı tohumlarıyla çiçek bahçesinin serdarı olmuş; bâzûbend, mum, mecmua, sütun vb. farklı nesnelere benzetilmiştir. Hz. Mûsâ’nın “kef-i beyzâ” mucizesiyle de ilişkilendirilen zanbak, bu anlam alanıyla özellikle 16. yüzyıl şairlerinin Dîvân’larında yer bulmuştur. Gül, nergis, sünbül gibi sevgilinin tesir edici güzellik unsurlarıyla özdeşleşememesi ve lalenin 18. yüzyılda kazandığı popülarite, zanbağın sonraki yüzyıllarda Dîvân’larda fazla yer bulamamasına sebep olmuştur.

Anahtar Kelimeler
zanbak, lilium, hanedanların çiçeği, Klasik Türk edebiyatı.

Abstract
Lilium (zanbac) is an elegant flower with nice fragrance that gained symbolic meanings in ancient civilizations, mythology and religious myths. In time, it symbolized innocence, chastity and purity. White lilium also known as the Madonna lilium is identified with Virgin Marry, too. In religious icon and paintings, lilium is mentioned as a “dynasty flower” in the West countries. In the meantime, lilium had a special place in Turkish gardens with its tall stem and pure white flowers. Due to its aesthetic image, it is a source of inspiration to the poets of the Classical Turkish literature that observes nature down to its tiniest details. As a corollary, this paper browses the Dîvân of many poets who wrote poems in different centuries, so as to track the use of lilium in Classical Turkish poetry. In the couplets identified, it is seen that the lilium is compared to the nose and fingers of the lover. But this depiction or analogy is not persistently seen since a nose or fingers are not attractive for a lover all the time. Lilium, opening up other image doors to the poets with its aesthetic outlook, is also the highlight in a Turkish flower garden, thanks to its long stem and yellow seeds in the center. Analogies are drawn between this flower and objects such as bâzûbend, candle, mecmua, column etc. Lilium, associated with the miracle of “kef-i beyzâ” by Prophet Moses is commonly elaborated in the Dîvân of the poets of the 16th century, in this regard. In a nutshell, since it was not identified with strong attractive beauty features of a lover as much as a rose, a narcissus or a hyacinth etc. and tulip gained popularity in the 18th century, lilium could not gain a place anymore in Dîvân, in the following centuries.

Keywords
zanbac, lilium, fleur de lis, Classical Turkish literature.

Adres :İmrahor Mahallesi, Doğancılar Cad., Nu. 81 Üsküdar/İstanbul
Telefon :0216 342 62 02 Faks :
Eposta :info@devdergisi.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri